เกี่ยวกับ
กรุงชิง

ลักษณะการตั้งถิ่นฐาน

🗣️ จากการสัมภาษณ์พบว่าชาวบ้านได้โยกย้ายเข้ามาจาก 3 สาย คือ

• สายที่ 1: พิปูน

  • ตระกูล “ละม้าย” และ “ศรีเปารยะ” ย้ายมาจากพิปูนมาอยู่ที่หมู่ที่ 3 บ้านพิตำ

  • มาในช่วงที่มีการรับจ้างเลื่อยไม้ รับจ้างสร้างบ้าน

  • ใช้เลื่อยโก้งโค้งและลากไม้ด้วยช้าง

  • พ่อของตาโรจน์ คงบุรีจ้างคนเลื่อยไม้และสร้างบ้านมาจากพิปูน

• สายที่ 2: โรงเหล็ก, กลาย, ท่าศาลา, สระแก้ว, ปากพนัง

• สายที่ 3: กาญจนดิษฐ์, สิชล

  • เช่น นางริ่น กำลังมาก ปัจจุบันอายุ 98 ปี

  • เดิมบ้านอยู่สิชล แล้วย้ายมาอยู่ที่บ้านเปียน

​

🗣️ คนในแต่ละหย่อมบ้านจะพูดสำเนียงภาษาต่างกัน คือ

• บ้านปากลง พูดสำเนียงสุราษฎร์ธานี

• บ้านนบ พูดสำเนียงปากพนัง

​

🏘️ การตั้งถิ่นฐานเริ่มแรกอยู่เป็นหย่อมบ้าน 4 กลุ่มใหญ่ คือ

• บ้านนบ

• บ้านพิตำ

• บ้านเปียน

• บ้านปากลง

​

🕰️ ปากลงน่าจะมีการตั้งถิ่นฐานก่อนที่อื่น

• เช่น ตาลาบ รักสุวรรณ (บ้านพิตำ)

• วิชิต สินตุ้น (บ้านปากลง)

• วิฑูรย์ แก้วมี (บ้านนบ)

• บ้านห้วยตง

​

⚠️ สาเหตุของการย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐาน เช่น

• การหนีการเกณฑ์แรงงาน

• หนีการเกณฑ์ทหารจาก...

บริบททางการเมือง

🏛️ ยุคนี้อยู่ในสมัยระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์

• ดึงอำนาจเข้าสู่ส่วนกลาง

• ต่อเนื่องถึงการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475

• ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

• ราชการเริ่มเกณฑ์ทหาร

• ตั้งนามสกุล ตั้งผู้ใหญ่บ้าน กำนัน

• เก็บภาษีจากราษฎรเป็นเงิน

• กลไกของรัฐเข้มแข็งขึ้น

• ชาวบ้านสัมพันธ์กับทางการใกล้ชิดขึ้น

ลักษณะทางเศรษฐกิจ

🌾 ช่วงนี้มีการทำไร่ ทำนา หาของป่า

• หากลอยกินโดยหุงข้าวปนกับกลอย

• มีการบุกเบิกที่ดินได้ตามกำลัง ใครแผ้วถางได้มากเท่าไหร่ก็ได้เท่านั้น

• ช่วงแรกชาวบ้านทำไร่เป็นหลักกับสวนผลไม้

• ต่อมามีการเริ่มปลูกยางพาราเมื่อประมาณ พ.ศ. 2495

• การทำไร่มีการปลูกข้าว เดือย งา น้ำเต้า (ฟักทอง) พริก ข้าวฟ่าง

• ปลูกยาสูบ ทำไร่ข้าว 3 ไร่กินในครอบครัว 1 ปีไม่หมด

​

🚜 การทำนา

• ทำที่ริมน้ำ เช่น บ้านพิตำ (พ่อของตามลาบบุกเบิกนา ปัจจุบันยกให้เป็นที่ตั้งโรงเรียนบ้านพิตำ)

• พ่อของลุงอุดมบุกเบิกนา ซื้อควายมาไถนาที่บ้านนบ

​

🌳 การทำสวน

• เช่น ลางสาด ทุเรียน ซึ่งบางแห่งเป็นต้นไม้ผลที่ปลูกมานานจนต้นสูงแล้ว

• “ลางสาดสูงขึ้นหวัน”

• ทุเรียนเอาไปขายที่โรงเหล็ก

• ข้าวสารขายที่โรงเหล็ก กิโลกรัมละ 1.50 บาท (เรียกว่า “ป๋องหนึ่งโล”)

​

🛤️ ความสัมพันธ์บ้านพิตำกับพิปูน

• คนบ้านพิตำจะมีญาติและเกลอที่พิปูนมาก

• เวลาปไปพิปูนจะไปทางเขาโมร๊ะ

• เอาของไปแลกอาหารที่พิปูน

• ของที่เอาไป เช่น พริก ข้าว กล้วยน้ำว้า

• “ของดีหญัดไว้ให้เกลอ เรียนหรอยไว้เกลอ”

​

🧵 งานหัตถกรรม

• ทอผ้าใช้เองด้วยหูก

• ปลูกฝ้ายขายกิโลกรัมละ 1 บาท

• “พ่อเฒ่าทำหูก แม่เฒ่าทอผ้า” (ตาลาภ รักสุวรรณ)

• ทำเครื่องจักสาน เช่น สานกระด้ง กระเชอ มีคนมาซื้อที่บ้าน

​

🌲 หาของป่า

• หวาย สะตอ ลูกประ ลูกเหรียง ทุเรียน

• เขากวาง หนังงูเหลือม หมูป่า น้ำผึ้ง

• ไม้ไผ่ ทางพร้าว

​

⛏️ การร่อนแร่

• ใช้เลียง (ยายอองเมียผู้ใหญ่ลาภ)

• เอาไปขายที่โรงเหล็ก

• มีมาตั้งแต่ตาลาบยังเป็นเด็ก (ปัจจุบันอายุ 90 ปี)

• ข้อมูลบางแหล่งกล่าวว่า การทำเหมืองยุคแรกในลุ่มน้ำคลองกลายเริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2455

• ทำที่เขายิก (หลังตลาดโรงเหล็ก) ตำบลนบพิตำ

• ต่อเนื่องถึงเขาเหมืองใน และเขาเคี่ยม

• เลิกไปประมาณ พ.ศ. 2480 เนื่องจากแร่น้อยลง

• เหมืองแร่ยุคที่ 2 ที่เขาเหล็ก โดยบริษัทญี่ปุ่น เริ่มประมาณ พ.ศ. 2500

​

💰 การค้า

• เศรษฐกิจแบบตลาดขยายตัว เริ่มผลิตเพื่อเงินตรา

• มีการใช้ที่ดินมากขึ้น บุกเบิกที่ดินเพื่อปลูกพืชเพื่อขาย

• ตั้งตลาดที่ห้วยพานโดยพ่อของนายอุดม

• ขายหมูเถื่อนกิโลกรัมละ 4 บาท

​

🌳 ทำสวนยางพารา

• ตาโรจน์ คงบุรีเล่าว่า ตาด้วง คงบุรี (ปู่ของตาโรจน์ และผู้ใหญ่บ้านคนแรกของหมู่ที่ 3) เป็นคนนำยางพาราจากตรังมาปลูกเป็นคนแรกของหมู่ที่ 3

• แต่ตาลาภ รักสุวรรณ (อายุ 90 ปี) เล่าว่า ตอนอายุ 7-8 ขวบ ทวดด้วงเป็นคนเอายางพาราจากพิปูนมาปลูกเป็นคนแรกของหมู่ที่ 3

• ใช้ช้างขนยางแผ่นไปขายที่โรงเหล็ก และที่ตลาดทานพอ อำเภอพิปูน

• ที่พิปูนมี 2 ทางไปตลาดทานพอ:

  1. นั่งช้างข้ามภูเขาไปตลาดทานพอ

  2. นั่งเรือจากห้วยโกไปตลาดทานพอ

• ขายยางเสร็จก็ซื้อกะปิ เกลือกลับมาบ้าน

• (แต่การปลูกยางพารายังไม่มากเท่าหลัง พ.ศ. 2525)